Een leven lang ontwikkelen, hoe pak ik dat aan?

Hoe kies ik een scholing?

Een goede manier om een passende scholing te kiezen is zo nu en dan eens je horizon te verbreden en nieuwe dingen te ontdekken. Maar welke soorten van persoonlijke ontwikkeling zijn er eigenlijk en hoeveel tijd krijg je daarvoor vanuit je CAO? Dat is met het enorme aanbod nog best lastig kiezen. Stel jezelf eerst de volgende vraag: wil ik beter worden in wat ik al doe of wil ik kennis vergaren in een nieuw veld? 

Tip: Lees hier meer over de huidige CAO PO en CAO VO.  

Beter worden in wat je doet 

Misschien probeer je om zo goed mogelijk orde te houden, maar toch blijft je klas luidruchtig en chaotisch. Je kunt dan een cursus doen in orde houden of het beter leren begrijpen van de groepsdynamiek. Er is altijd wat te leren, of het nu gaat om didactische vaardigheden, het opdoen van vakinhoudelijke kennis of het verdiepen van je digitale vaardigheden.  

Nieuwe weg inslaan 

Wat zou je graag voor nieuwe dingen willen doen of leren? Er is een groot aantal andere manieren om je ontwikkeling met je scholingsbudget te verruimen. Bijvoorbeeld:  

• Je wilt een andere taak binnen de school. Denk aan een taak als vertrouwenspersoon, leerlingbegeleider, taalcoach of mentor.  
• Je wilt een leidinggevende functie zoals teamleider, conrector of afdelingsleider.  
• Je overweegt lid te worden van een (vak)vereniging of met een groter team aan een nieuw curriculum te werken.  
• Je wilt meer variatie en flexibiliteit door bijvoorbeeld een eigen bedrijf of een functie ergens anders te combineren met je lerarenbaan.  
• Je wilt (met name in het vo) ook voor een ander vak je bevoegdheid halen. Of je wilt hetzelfde vak blijven geven, maar ook eens (deels) op een andere school werken.   

Tip: Voor meer informatie over de mogelijke volgende stappen in je carrière in het vo kijk eens op de website van Loopbaan Leraren.  

Wie betaalt?  

Hoewel er online genoeg webinars en trainingen te vinden zijn die gratis worden aangeboden, kosten de meeste (geaccrediteerde) opleidingen geld. Gelukkig hoef je als leraar die kosten zelden alleen te dragen. Er zijn verschillende financieringsbronnen: via je werkgever (CAO), via subsidies of via landelijke regelingen speciaal voor het onderwijs. 

Wat is er geregeld in de CAO? 

Primair onderwijs (po) 
Als leraar in het po heb je recht op tijd én budget voor scholing. 

• Tijd: bij een fulltime aanstelling heb je recht op gemiddeld 2 uur per week voor persoonlijke professionele ontwikkeling (exclusief studiedagen en teamscholing). 
• Budget: scholen reserveren minimaal €555 per fte voor scholing van personeel. Hoe dit wordt verdeeld, bepaalt de school. 

Voortgezet onderwijs (vo) 
In het vo geldt: 

• Tijd: minimaal 83 klokuren per fte per schooljaar die je zelfstandig kunt inzetten voor scholing of professionalisering. 
• Budget: minimaal €600 per fte beschikbaar voor scholingskosten. Moet je op verzoek van je werkgever een extra scholing volgen? Dan worden die kosten vergoed in tijd of geld, boven op je eigen budget. 
• Dit budget geldt ook voor onderwijsondersteunend personeel (OOP), met recht op 40 klokuren scholingstijd per schooljaar. 

Belangrijke landelijke subsidies en regelingen 

• Lerarenbeurs 
• Tegemoetkoming Leraren 
• Levenlanglerenkrediet 
• Zij-instroomsubsidie vo 
• Onderwijspersoneel opleiding tot leraar – primair onderwijs 

Daarnaast zijn er school- of bestuursgebonden budgetten zoals professionele leergemeenschappen (PLG’s), innovatiegelden of maatwerkregeling voor loopbaanpaden. 

Betaal je soms ook zelf (mee)?  

Zelf (gedeeltelijk) meebetalen aan scholing is ook mogelijk. Vooral bij studies buiten de onderwijscontext of hogere beroepsopleidingen. Maar vaak kun je (in overleg met je leidinggevende) afspraken maken over: 

• Vergoeding van studiekosten 
• Vergoeding van studietijd 
• Terugbetalingsafspraken bij vertrek 

Bespreek het altijd 

Veel leraren benutten hun scholingsrechten niet volledig, simpelweg omdat het gesprek er niet over gevoerd wordt. Bespreek daarom met je leidinggevende: 

• Jouw professionele doelen of ambities 
• Hoe de school jouw scholing kan ondersteunen 
• Eventuele aanvullende subsidies die de school kan aanvragen 

Met het CAO-budget, landelijke subsidies en de bereidheid van scholen om talent te behouden, is er vaak meer mogelijk dan je denkt. 

Tip: Lees hier meer over het maken van een persoonlijk ontwikkelplan (POP). 

Tot slot is het fijn als de scholing die je kiest ook echt oplevert wat je voor ogen hebt. Daarom enkele belangrijke succesfactoren:  

• Kijk zorgvuldig of de cursus- of opleidingsdoelen overeenkomen met jouw leerdoelen. Die laatste breng je met een persoonlijk ontwikkelplan (POP) in kaart.   
• Kijk goed naar de duur en vorm van de training. Past deze bij de manier waarop jij het beste leert en biedt de scholing voldoende aanknopingspunten met jouw lespraktijk? Kennis opdoen is altijd nuttig, maar nog beter is het als die kennis direct toepasbaar is in de praktijk.  
• Bespreek je ambities en keuze met je leidinggevende zodat je voldoende support hebt.  
• Over het algemeen heb je meer aan een langdurige training met regelmatige bijeenkomsten, dan losse cursussen van één of twee dagen.   

Welke eerste stap zet jij richting een leven lang leren?