Groeimindset in de praktijk: ontwikkelen waar nodig 

Wat betekent een groeimindset voor jou? 

Een groeimindset is de overtuiging dat je professionele vaardigheden, kennis en competenties kunt ontwikkelen. Niet alleen aan het begin van je loopbaan, maar gedurende je hele carrière. Dat betekent dat je lesgeven, begeleiden, organiseren en samenwerken ziet als vaardigheden die je kunt verfijnen door ervaring, reflectie, feedback en gerichte oefening. 

Daartegenover staat een meer statische mindset, die zich kan uiten in gedachten als: 

• “Ik ben nu eenmaal niet goed in klassenmanagement” 
• “Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van didactiek zijn niet voor mij. Mijn manier van werken werkt al jaren” 
• “Hoe kan ik verder ontwikkelen? Ik heb het maximaal haalbare al geleerd” 

Deze overtuigingen kunnen je ontwikkelruimte beperken, vaak zonder dat je je daarvan bewust bent. Tegelijk is het belangrijk om te beseffen dat het niet nodig is om alles te veranderen: wat goed werkt, mag je gewoon blijven doen. 

Groei is waardevol, maar vooral op de punten waar het daadwerkelijk iets toevoegt. Wanneer je merkt dat je vastloopt, dat iets langer duurt dan nodig, of dat je niet goed weet hoe je iets het beste kunt aanpakken, en je daarin blijft hangen, is er sprake van een statische mindset. Juist op die momenten kan gerichte groei je verder helpen.  

Tip: Wil je meer lezen over het ontwikkelen van een groeimindset? Bekijk dan het boek ‘Groeimindset: Kom los van je vastgeroeste overtuigingen en ontwikkel je talent’.  

Waarom is een groeimindset essentieel voor professionele ontwikkeling? 

1. Leren blijft mogelijk, ook onder druk 

In een omgeving met hoge verwachtingen en beperkte tijd is het verleidelijk om terug te vallen op routines. Een groeimindset helpt je om ook onder druk open te blijven staan voor leren en verbetering, zonder dat dit onmogelijk voelt. 

2. Je vergroot je professionele wendbaarheid 

Onderwijs is voortdurend in beweging. Professionals met een groeimindset passen zich makkelijker aan, omdat zij verandering zien als een leerproces in plaats van een bedreiging van hun vakbekwaamheid. 

3. Feedback wordt een bron van groei 

Met een groeimindset ervaar je feedback minder als oordeel en meer als nieuwe informatie. Dat maakt het eenvoudiger om feedback te vragen, te ontvangen en daadwerkelijk te benutten voor je ontwikkeling. 

Tip: In de podcast van Platform Mindset hoor je meer over hoe je als onderwijsprofessional met meer plezier, betrokkenheid en enthousiasme kunt leren. 

Groeimindset in de praktijk: hoe ontwikkel je deze als professional? 

1. Bewustwording van je overtuigingen 

Voordat je echt kunt groeien, is het belangrijk om stil te staan bij hoe je denkt over je eigen professionele ontwikkeling. Vraag jezelf bijvoorbeeld af: “Welke aannames houd ik onbewust vast?” of “Welke overtuigingen beperken mij om nieuwe dingen te proberen?” Door dit soort vragen regelmatig te onderzoeken, leg je de basis voor een groeimindset en verdere persoonlijke ontwikkeling. 

2. Experimenteren als leerinstrument 
 
Een groeimindset betekent dat je jezelf toestaat te proberen, fouten te maken en daarvan te leren. Probeer nieuwe didactische strategieën of werkvormen uit, ook als je nog niet zeker weet of ze perfect zullen werken. Het gaat om het proces van leren, niet om het directe resultaat. 

3. Maak leren expliciet onderdeel van je werk 

Professionele groei ontstaat zelden vanzelf, daarom is het belangrijk om dit actief te ondersteunen. Formuleer concrete leerdoelen, plan kleine ontwikkelstappen en neem regelmatig de tijd om te reflecteren op wat wel en niet werkt. Beschouw professionalisering niet als iets extra’s, maar als een vast onderdeel van je dagelijkse werkzaamheden, zodat leren en ontwikkelen vanzelfsprekend onderdeel worden van je werk. 

Tip: Lees dit artikel en krijg verschillende tools om je ontwikkeling door middel van reflectie te stimuleren.  

4. Gebruik feedback als ontwikkelinstrument 

Feedback krijgt pas echt waarde wanneer je deze actief benut. Vraag gericht om feedback over specifieke aspecten van je handelen, verbind de ontvangen inzichten aan een concreet leerdoel en onderzoek welke acties je kunt ondernemen op basis van wat je hebt gehoord. Op die manier wordt feedback een krachtig instrument om je professionele groei te ondersteunen. 

5. Zoek de kracht van samen leren 

Een groeimindset ontwikkel je niet alleen. Dit proces wordt versterkt in professionele leergemeenschappen, intervisie of collegiale consultatie. Door je twijfels en lessen te accepteren, ontdek je dat anderen met vergelijkbare vragen worstelen en vergroot je je perspectief op je eigen handelen. Samen leren draagt zo niet alleen bij aan individuele groei, maar versterkt ook de professionele cultuur van het hele team. 

Groeimindset op de werkvloer 

Wil je een groeimindset niet alleen zelf ontwikkelen, maar ook bevorderen binnen je team of hele school? Dan helpt het om: 

• Leren en ontwikkelen expliciet te waarderen, ook als uitkomsten nog niet perfect zijn 
• Open te spreken over leerprocessen, mislukkingen en successen 
• Professionalisering te benaderen als een doorlopend proces, niet als incidentele scholing 

Voorbeeld: Op een school in Drenthe zijn er maandelijkse reflectie gesprekken in een projectteam. Hierin stellen ze leerdoelen op, bespreken ze groeimogelijkheden, geven ze elkaar feedback en maken ze op die manier ontwikkeling zichtbaar. Ook is dit een plek om beperkende overtuigingen te bespreken en samen te blijven focussen op groei waar nodig. 

Een groeimindset is niet iets wat je ineens ontwikkelt. Het is een professionele houding die vraagt om reflectie, bewust oefenen en soms ook het loslaten van oude routines. Voor jou als professional betekent dit investeren in jezelf, met oog voor realistische ontwikkeling in een complexe praktijk. Blijven leren is geen teken dat je tekortschiet, maar juist een teken dat je graag wilt blijven ontwikkelen om jezelf en de onderwijspraktijk te versterken.