‘Geluk is besmettelijk’

Geluk stijgt boven alles uit en zou dus op elke school prioriteit moeten krijgen, meent hoogleraar Ruut Veenhoven in een interview met de AOb. ‘Geluk is besmettelijk. Als leraren gelukkig zijn, straalt dat af op leerlingen, met alle positieve effecten van dien.’

Foto Tom van Limpt

Ontwikkeling en autonomie

Onderwijsprofessionals halen veel werkgeluk uit hun interactie met kinderen en het zien groeien van hun leerlingen. Maar uit onderzoek blijkt dat werkplezier nog veel meer inhoudt: veel onderwijsprofessionals vinden het belangrijk om ontwikkelingsmogelijkheden en autonomie te hebben. Ze willen namelijk elke dag een beetje beter worden in hun vak. Daarnaast speelt de schoolleider een belangrijke rol: leidinggevenden kunnen een klimaat creëren waarin onderwijspersoneel naar een gezamenlijk doel toewerkt en gedeeld leiderschap kan opnemen. Wanneer er vrijheid is om zelf beslissingen te nemen, worden zij geprikkeld om hun eigen talenten te ontwikkelen.

Leiderschap van de leraar

Er zijn echter weinig beroepen waar de overgang tussen studie en beroep zo groot is. En dat heeft zo zijn effecten, ziet Lector Leren & Innoveren Marco Snoek. ‘Je kunt je afvragen wat je nog kunt ontwikkelen als je alles vanaf het begin al moet kunnen. In het beroep zitten weinig vanzelfsprekende prikkels om je te gaan ontwikkelen en nieuwe dingen te gaan doen. Behalve de interactie met leerlingen en de variatie in het werk, zijn uitdaging, groei en erkenning van wezenlijk belang om gepassioneerd te blijven voor je werk.’ Als het aan Snoek ligt, komt er snel verandering in de manier van professionalisering. Gebeurt dat niet, dan blijft de kans groot dat leraren de passie voor hun werk op termijn verliezen. Snoek pleit daarom voor meer aandacht voor autonomie van de leraar, maar ook voor meer samenwerking en goed leiderschap. ‘Leiderschap van de leraar zelf’, verduidelijkt hij, ‘want die is zelf verantwoordelijkheid voor zijn ontwikkeling en werkgeluk.’ Lees het uitgebreide interview met Snoek.

Leercultuur

Hoogleraar Leeromgeving en leerloopbanen Marinka Kuijpers gaat in haar interview op onze site meer in op de vraag hoe je loopbaanontwikkeling praktisch aanpakt. ‘Een leercultuur is daarbij heel belangrijk. Creëer een omgeving waar medewerkers fouten mogen maken, nieuwe dingen durven uit te proberen en samenwerkingen aangaan.’ Uiteindelijk valt of staat de ontwikkeling en dus het werkgeluk van de onderwijsprofessional bij de eigen mindset. ‘Individueel moet je natuurlijk wel de stap zetten om bezig te gaan met de eigen ontwikkeling.’